Tehlikenin Farkında mısınız?
22 Haziran 2006
Hızlı büyüyen, belirli bir standardı olmayan ve çoğu zaman teknoloji ile güç alan her sektör gibi, içinde bulunduğumuz web sektörü de bir takım tehlikeler ile karşı karşıya.
Hepimiz çok iyi biliyoruz ki İnternet, insanlık tarihindeki en hızlı büyüyen iletişim aracı. Tarihte, gelişimi İnternet kadar hızlı oluşup, genişleyen çok az örnek var. Öylesine ki, birçok uzman, İnternet'in, gelişmiş ülkelerdeki sosyal etkisinin, elektriğin icadı kadar önemli olduğunu söylüyor. Tek fark, İnternet, elektriğe oranla, çok daha hızlı gelişip, yayıldı. Öylesine ki 1997 yılının başlarında yani icadından yalnızca 7 yıl sonra, İnternet, 50 milyon kullanıcı sayısına ulaştı. Bu başarıya, televizyon 13 yılda, radyo ise 38 yılda ulaşabildi. Çok kısa bir zamanda gerçekleşen bu hızlı gelişme, belki de en büyük kayıp oldu Web ve İnternet için. Bu hızlı gelişime, bu hızlı teknolojiye adapte olacak zamanı, gerekli bilgiyi ve alt yapıyı oluşturamadık kısa sürede. İnternet'in hızı, teknolojik gelişme, bu yepyeni platform hepimizin başını döndürdü. Zamanla birlikte, İnternet'te olgunlaşmaya başlıyor yavaş yavaş. Bugün 1 milyar kullanıcı seviyesine ulasan bu platformda, çok iyi işler çıkaran şirketler var. Bunun yanında bindiği dalı kesen fırsatçılar ve işi bilmezlerde!
Eskiden yani bundan 10-15 sene önce önemli olan tek şey, bilgisayarımızın tarayıcısında bir İnternet sayfasının görünebilmesiydi. Yani şimdiye kadar hiç görmediğimiz bir şeyi görüp, bu deneyimi yaşayabilmekti. Sitenin ya da sitenin içindeki bilgilerin hiçbir önemi yoktu. Zaten bu nedenle değil midir ki o ilk websiteler hep aynı kelimeleri içerir: "Hello World!". Bir şeyler oluşturmanın heyecanı ve bu heyecanın verdiği garip duygular. Ateşi bulan kişinin "yangın söndürücü" gibi bir şeyi düşünmemesi gibi. Tekerleği icat eden kişinin bunun bir gün arabalar için kullanılabileceğini o an aklından bile geçirememesi gibi. Şimdi acaba kaç kişi bir ateşe bakarken, o ateşi ilk defa gören kişinin duygularını yaşıyor ya da arabamızdaki tekerleğin şimdiye kadar gördüğümüz en inanılmaz buluş olduğunu düşünüyor? Zaman geçtikçe, bir zamanlar teknoloji olarak adlandırılan şeyler olgunlaştıkça, başka şeylerin önemi artıyor. Alan Cooper, The Inmates Are Running the Asylum kitabında buna "dans eden ayı" adını veriyor. Hani o bir zamanlar mahalle aralarında, burnunda zincir ile getirilen ayının dansını seyretmek gibi. Orada görmek istediğimiz ayının ne kadar iyi dansettiği değil, bir ayının dans edebildiği! Ama halen günümüzde, birçok web ajansı, web tasarımcıları, web sitelerine dans eden ayı muamelesi yapmakta. Onların teknolojik yanını öne çıkarıp, önemli olan şeylerin unutulmasını ya da gözden kaçırılmasını sağlamakta. Kaç tane web ajansı "kullanıcı deneyimini" konuşuyor bugün müşterileri ile? Türkiye'yi de geçtim, Google dışında kaç tane şirket, bünyesinde "kullanıcı deneyimi genel müdür yardımcısı" bulunduruyor? Halbuki yaptığımız iş tamamen kullanıcı deneyimi ile ilgili iken, acaba kaç şirket bir sitenin ana sayfasında nelerin, hangi bilgilerin yer almasına karar verirken, bilişim, IT bölümü ile bilek güreşi yapmak zorunda kalıyor? Kaç tane web tasarımcı, web sitelerinin gerçek kullanıcısı olan kişiler üzerinde kullanıcı testleri yapmakta, kullanıcı-odaklı, hedef-odaklı tasarım metotlarını takip etmekte? Kaç tane web şirketi, bir sitenin başarısını grafik elementler ve o siteye gelen kullanıcı sayısı ile ölçmekte fakat gerçek başarıyı gösteren önemli öğeleri önemsememekte? İnternet'in bilgi ve iletişim platformu olduğu düşünülürse, kaç tane web ajansı, web sitesi için "alıcı" ve "etkileşim yaratıcı" içerik yazabilecek kişileri bünyesinde bulundurmakta? Kaç şirket, web uygulamalarına "ara yüz" tasarlayacak kişi ararken, yaptıkları işin "etkileşim" olduğunu unutup, "etkileşim (interaction) tasarım" kavramını göz ardı etmekte? Web sitesinin, sanal olmayan firmanın markasını, vizyonunu, misyonunu taşıması gerektiğini herkes bağıra bağıra anlatırken, bu işin profesyonel düzeyde pazarlama işi olduğu anlatırken, kaç web ajansı, sanal pazarlamadan anlayan, kullanıcı verilerini okuyabilen pazarlamacıları bünyesinden taşımakta? Bir kez daha, kullanıcı deneyiminin kalitesinin bir sitenin kalitesini oluşturan en önemli etken olduğunun defalarca kanıtlandığı bu sektörde, kaç şirket, "kullanıcı deneyimi uzmanı" ya da "kullanıcı deneyiminden sorumlu müdür yardımcısı" unvanlarını taşıyor şirket içinde?
Eğer tehlikenin farkında değilseniz, iste size önümüzdeki günlerde (28 Haziran'da tarihindeki gerçekleşecek olan bel fıtığı ameliyatıma kadar) üzerinde yazılar yazacağım 10 tehlike:
- Kullanıcı deneyiminin önemini anlamayanlar
- Etrafındaki gelişmeleri görmeyen ya da göz ardı edenler
- "Nasılcı" zihniyete sahip olanlar
- Tek yeteneklilik
- Yanlış metotlarla iş ve proje yönetenler
- Balon gibi hava ile şişirilmiş sözler ve sektör
- İçerik şişkinliği yaratanlar
- Zayıflıkları fonksiyon ve teknoloji ile örtmeye çalışanlar
- Kullanılabilirlik kavramını "ben kullanabiliyorum" sananlar
- Araştırma takip etmeyen, uzman makaleleri ve kitap okumayan sektör
Bu yazıya ait 22 yorum var.
Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.28 Haziran'a kadar bu tehlikeler sizi yormasin. Şifalar dilerim...
Yalnızca 7. madde için ilk defa okuyunca yanlış bir şeyler anladım. şöyle desek daha iyi olur gibi... "İçeriği kötü sunanlar". Ben ne kadar çok içerik olursa bundan mennun kalacagimi dusnuyorum. Tabii ki seçme şansım olduğu müddetçe
Örnek olarak haber sitelerini alabiliriz. Ne kadar çok haber olursa beni memnun eder. Ancak tüm bunları bir ana sayfaya sığdırılması hiç hoş olmaz. Belli kategorilere ayrılması, belli alt dosyalar oluşturulması okunabilirlik adina yapılmasi gerekenler...
Bugunlerde -çok şükür- birçok haber sitesi RSS destegi ile abonelik sunuyor. Ancak "bizde de olsun" "eksik kalmayalim" adina yapılmış ilaveler olarak kaliyorlar. Buyuk bir gazetemizin -kategorilere ayrılmiş- yazarlarlarinin RSS beslemesi (aboneliği mi desem!) yazarin kim oldugunu belirtmiyor. Bu 9. maddenin konusu di mi?
Açıkçası bir kullanıcı olarak "tehlikeler"in konuşulmasını isterim.
yapmak için yapılmış işlerle dolu heryer,internet web sayfası yada chat odası değildir,monitörlerimiz de Tv değil,etraf "bilgisayarcı"lar ile çevrili olmaya devam ettiği sürece maalesef internet anlayışımız "hello world" kalcaktır. cem yılmazın başarısının sırrı da bu, izleyicisinin zekasına ve kültürüne güveniyor, sunduğumu zürünlerde böyle olmak zorunda diye düşünüyorum...
Merhabalar, çok güzel bir konuya değişmişsiniz yine. Sektörel bilgilendirmenin gerekliliği bir kez daha bu konu ile karşımıza çıkıyor.
Tehlike (!)
Sizin de bahsettiğin gibi bu işi profosyonel(kendi çaplarında) anlamda yapan bir çok firma;
1.Kullanıcı Deneyimi
2.Kullanılabilirlik(!)
3.Standartlar
4.Etkilkeşim
5.Erişebilirlik
konularını uygulamıyor, ve bu konulara özen gösterilmediği içinse "kullanıcı deneyimi uzmanı", "etkileşim yaratıcı", "web standartları uzmanı" gibi bireyleri bünyelerinde bulundurmuyorlar. Bu konuda ciddi çalışmalar yapıp Üretici ve ürünü alacak olan Müşteriyi/Tüketiciyi bilinçlendirmek.
Tüketiciyi Bilinçlendirmek(!)
Tüketiciyi nasıl bilgilendiricez ve faydası ne olacak diye bir soru soracak olursak eğer;
Müşteri işini yaptırdığı ajanstan bir takım isteklerde bulunacak hal böyle olunca ister istemez Web ajansları Kalitesini ve Bakış acısını o yöne kaydırmak zorunda kalacak, otomatikman kalite artacak buna uyum sağlayaman web ajansları yerlerini gerçekten işi bilen ajanslara bırakacak ve yine ucuza iş yapan template tasarım kullanan ve bizim değimimizle Batak ajasların piyasayı baltalamalarını engeleyecek.
Yapılacak çalışma çok da zor değil alsında belirli aylarda iki türlü konferans düzenleyip birinde Web ajanslarını/geliştiricelerini haberdar etmek ve onların bu yönde çalışmalar yapmalarını sağlamak. İkincisi Müşteri/Tüketiciyi bilinçlendirecek toplantılar düzenlenmek. Bu hem sektörün korunması hemde kalitenin artmasını sağlayacak görüşündeyim. Sevgilerle...
Mehmet Abi,
Bütün yazdıklarını dikkatle takip etmeye çalışıyorum. Öncelikle 28 Haziranda ameliyatının iyi geçmesini diliyorum. Biran önce belindeki sıkıntıdan kurtulup, eski sağlığına kavuşursun inşallah.
Bu yazını da diğerleri gibi büyük bir heyecanla okudum. Web sektöründe yapmış olduğun tespitlerin hepsi bence son derece önemli. Bunu okuyanlar "kullanıcı etkileşimi" ve "kullanıcı deneyimi yaşatmak" fikirlerini web sayfalarını oluştururken olmazsa olmazlar arasına koyacaklardır.
Şimdiden geçmiş olsun Mehmet Abi, yazılarını merakla bekliyorum.
Mehmet abi, öncelikle acil şifalar diliyorum.
Yazıların her daim aynı konuları vurguluyor, değişik yöntemler hikayelerle. Ve hepsi özünde aynı olmasına rağmen ayrı ayrı tatlar veriyor. İhtiyacımız olan yemekler gibi tıpkı. Özünde yağ,kavrulan soğan ve salça varken yemeklerimizde herbirinden ayrı tatlar alıyoruz. Her yazından yeni şeyler çıkarıyoruz ikiyki varsın..Tekrar acil şifalar.
Mehmet Hocam, bende şimdiden geçmiş olsun diyor ve acil şifalar diliyorum.
Özellikle 7. maddede belirttiğin konudaki yazını merakla bekliyorum.
Sevgi ve selamlarımla
Acil şifalar dilerim.
Tekrar geçmiş olsun.
Mehmet abi ilk önce geçmis olsun. acil sifalar.
yine super bir yazı olmus ya. Her yazını okudugumda cıraklıktan kurtulamayacagımı daha da iyi anlıyorum :)
Yazmayı unutmuşum :( Geçmiş olsun Mehmet Bey, Acil şifalar dilerim.
ilk olarak yazınızı tamamını okudum ve elineze sağlık diyorum. Gelelim söylemek istediklerime.Ben Nilişim sektöründe yeralan bir eğitim kuruluşunda eğitmenlik yapmaya çalışıyorum, çalışıyorum diyorum çünki ülkemizde gerçekten insanlara bir şeyler anlatmak zor hale geldi. Daha önceki yazılarınızda bir deneyim oluşturmaktan bahsettiniz ve bu deneyimi kazanacak yada yaşayacak insanların henüz yetişmediğini düşünüyorum.Şöyleki Derlerimde arkadaşları tablolar tasarlamak yerine CSS kavramına yöneltmeye çelışıyorum fakat şimdiye kadar erdiğim derslerin hiç birinde bunu gerçekten anlayan ve uygulamak isteyen arkadaşlara raslamadım. yani kişiler anlamıyorlar. nedeni ise okumayı ve çalışmayı sevmiyoruz. bi arkadaş yormda habersitelerinden bahsetmiş ve içirik nekadar çok olursa okadar ii olabilir şeklinde bir şeyler yazmış evet bende katılıyorum fakat o-ku-mu-yo-ruz. bence nekadar çok içerik olursa olsun sitede görüntü yoksa kullanıcılar hemen uzaklaşıyorlar çünki oynayacakları bir Flash animasyon yoksa ve bakacakları güzelbir resim yoksa başka yerlerde bunu arayabaşlıyoralar. diye düşünüyorum.
Merhaba Mehmet bey ve diğer yorum yazan arkadaşlar,
Bu siteyi css kodları ile ilgili bir şeyler ararken buldum, ateşe bakarken, o ateşi ilk defa gören kişinin duygularını yaşadım çünkü ilk defa okuyordum kullanabilirliğin, erişebilirliğin, bilgi mimarlığın ne olduğunu, ve hemen google'ı açtım ve başladım aramaya, aradığım kelimelerden çıkan sonuçlar hep bu sitenin sonuçlarını içeriyordu çünkü Türkiye'ye bunları anlatan tek kişi sizsiniz teşekkür ederiz.
Hep kızıyorsunuz ve yazıyorsunuz ama Türkiye'de ingilizce bilen sayısı az, bu yüzden bu tür bilgileri araştıramıyoruz ve bazılarımız ilk defa duyuyoruz bunları. Ben ve bazılarımız gerçekten ateşe ilk defa bakıyoruz.
Acil şifalar ve kolaylıklar...
şimdiden geçmiş olsun diliyorum.
bu arada dans eden ayı tanımı harikaymış, alan cooper'a selamlar :)
Dans eden ayıları doğaya salmak lazım -bir kısmı salındıydı sanırım!
Şimdiden geçmiş olsun, umarım birşeyciğiniz kalmaz. Biz de heyecanlandığımızla kalırız! Böyle bir "aydınlanma merkezi"ni nerede bulacağız başka, değil mi ya?!
Usta'ya öncelikle 28 hazirandaki operasyonu öncesi büyük geçmiş olsun diyorum, inşallah kısa zamanda iyileşir ve aramıza döner.
Yine, yeni ve yeniden güzel bir konuya temas edilmiş. Web aleminin korkutucu boyuttaki kirliliği ve iticiliği gözlerden kaçmamakta. Bu konudan her zaman şikayetçi oldum, olmaya da devam edeceğim. Mehmet hocamız bu konuya gerekli yaklaşımda bulunmuş ve tehkileye dikkat çekmiş. Çokta güzel etmiş. Özellikle buradaki yorumcu arkadaşlarında 7. maddeden mütemadiyen rahatsız olduğu belli. Web 3. nesline koşarken heryerde aynı tarz siteleri görmekte insanlar. Bilgilerin şişirildiği, insanların beklentilerini karşılamayan, görsel açıdan desteklemeyen siteler yumağı artık web.
Konu dahilindeki yazılarınızı şiddetle takip edeceğim. Tekrar Allahtan şifalar diliyorum size hocam...
Ne yazık ki internetin yayılma hızı kadar kolay, çabuk öğrenemiyoruz ya da insanlığın bilmediği şeylere uzak kalması diye de açıklanabilir bu durum.
İnsanlığa yararlı olan şeylerin kabul görmesi, öğrenilmesi ve uygulanması hep zaman alıyor.
Allah'tan acil şifalar, babamda geçen sene ameliyat olmuştu. Kısa zamanda (3 saat sonra) ayağa kalkmıştı. Sizde kısa zamanda sağlığınıza kavuşursunuz İnşaallah.
önce geçmiş ossun der
bâki selâm ederim.
bi kerem altı/üstü tasarım diyerek noktayı koydunus.
bu âlâ.
trt 2 de enis batur'un konuğu hayatından bi anektod
aktardı bunu yazmak istedim.
gençliğinde hocasına sormuş:
'hocam iyi tasarımcı olmak içün ne yapmam lâzım?
cevab: ' kimseyi öldürme yeter' '
yorumsuz.
Öncelikle geçmiş olsun.
Yazınız için teşekkürler gerçekten. Çok önemli bir konuya değindiniz. Kimi internet siteleri varki kullanıcıyı çekmek için siteye öle bir içerik yapıyorki içerik karmaşası oluyor yani gereksiz bir çok şey var. Bence çok fazla içerikte iyi değil, önemli olan içeriğin yayarlı olan kısmının çok olması, doğru içerik, kişiyi gereksiz içerikle yormayacak bir içerik...
eee web tasarımcıların, basılı materyal tasarımcılarına ettiklerinin hesabı birgün kesilecekti o da bugünmüş demekki...
Merakla bekliyorum yazıları.
acil şifalar dilerim . yazının yine yanında yat kıvamında olmuş.
sana bir soru sorabilirmiyim?
merhaba, benim ismim Cone T. Ben Almanyada dogdum, büyüdüm ve bende senin gibi websiteleri programlari yaziyorum , mediendesign ve baska multimedia cözümleri yapiyorum. kusura bakma benim kötü türkcem icin ;) ama umarim beni anliyorsundur. ben senin sitenin quellcoduna baktim ve dikatimi senin "global.js" cekti!
Sen var HOST = 'www.unbf.ca'; ile cookie yaziyorsun! peki bu cookie nasil kulaniyorsun. yani kontrölünü nasil yapiyorsun?
Selam
C.T.
Scriptle, oturum değişkenin bir ilgisi yok ki? yanlış yere bakıyorsunuz.
Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.
Kitabımı satın almak ister misiniz?