Yaassak! Gardasim! Yassaak!

Yaassak! Gardasim! Yassaak!

Amerikan Hukumetine ait .gov domainli sitelerde bircok bilgi bulmaniz mumkun. Bunun yaninda bulmakda gucluk cekeceginiz bilgi ve dokumanlarda var. Amerikan Hukumetine bagli websitelerinde bulamayacaginiz birsey de “Telif Hakki” bilgileri.

Hemen hemen hicbir ABD hukumet sitesinde “© Copyright – Her turlu hakki saklidir” ya da “Burada ki bilgiler hicbir sekilde baska bir yerde kullanilamaz, kopyalanamaz” ibaresine rastlayamazsiniz. Bunun tek bir nedeni var, o da hukumet websitelerindeki bilgilerin her turlu sekilde “halka acik” olmasi.

Bu yontem gercekten de cok anlamli cunku ABD’li vatandaslarin oylari ile Beyaz Saray’a gonderdigi bir baskanin yaptigi calismalar; ABD’li vatandaslarin vergileri ile ortaya koyulan bilgiler yine ABD vatandaslarinin hakkidir ve istedigi sekilde bu bilgileri kullanmalidir.

Bu, Amerikan Telif Haklari subesinin kanunlarinda da acikca belirtilmedir:

ABD Hukumeti tarafinda yapilan calismalar, teklif haklari kapsamina girmez (1)

Maalesef Turkiye’de boyle bir calismaya rastlamadim. Evet, “bilgi edinme” hakkimiz var fakat bu bilgilerin nasil kullanilacagi ya da bir devlet websitesindeki bilgilerin nasil ve ne sekilde kullanilabilecegi acik degil.

Ziyaret ettigim bircok bakanlik websitesinde “©2005 T.C. ABC BAKANLIĞI. Tüm hakları saklıdır.” ibaresi ile karsilastim fakat bu yaziyi aciklayacak bir link bulmakta gucluk cektim. Birkac bakanlik websitesinde ise “Yasal Uyari” sayfasi bulmak mumkun ve bu yasal uyarida sunlar yazmakta:

Burada mevcut olan bilgiler BOTAŞ'ın ( Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.) önceden yazılı izni alınmadan kısmen veya tamamen kopya edilemez, dağıtılamaz, kiralanamaz, çoğaltılamaz alt lisansla kullandırılamaz, değiştirilemez, ileride kullanılmak üzere saklanamaz, ticari amaçla kullanılamaz.

...

Sitenin içeriği T.C.K. 525. maddesi başta olmak üzere Türk Ceza Kanunu, 5846 sayılı kanun ve tüm yasal mevzuat koruması altındadır. Site ve içeriğindeki bilgilerin kullanımından doğabilecek ihtilaflarda,Türkçe Yasal Uyarı metni esas alınacak olup, Ankara mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir. İşlemler de Ankara-Türkiye'den  yürütülecektir

Nasil olurda, T.C. vatandaslarinin vergileriyle olusturulmus bu bilgiler, bizler tarafindan kullanilamaz? Ya da kullanmak icin izin almak gerekir? Izin demek, dosya demek, mudur bey ile konusmak demek, mudur bey'in "tamam" ya da "yasak" demesi sonra bunun size iletilmesi, gereksiz bir dolu zamanin, sizin icin hazirlanmis bu bilgilerin "izini" ile harcanmasi demek.

Bilgi caginda yasiyoruz. Hersey bilginin paylasmasi ve genis kitlelere ulasmasi ile gelisebilir. Neden halen, T.C. websitelerindeki bilgiyi kullanmak icin birilerinden “izin” almak gerekiyor. Eger bilgi, halka websitesi ile sunulmus ise, bu bilgi halkin demektir.

Takdir edilip, ornek alinacak hukumet websiteleride var. Bunlardan biri T.C. Cevre ve Orman Bakanliginin websitesi. Websitesinde “Yasal Uyari” sayfasinda sunlar yaziyor:

...sitedeki bilgiler kamuoyuna açıktır ve izin alınmaksızın kopyalanabilir, dağıtılabilir.

Bravo Cevre ve Orman Bakanligi. Yaptiginiz gorevin bilincindesiniz ve Internet’in ne anlama geldigini anliyorsunuz.

Baska bir ornek ise Nufus ve Vatandaslik Isleri Genel Mudurlugunden. Nufus cuzdan numarasini ogrenmek icin kullanilabilecek e-Devlet uygulamasini, XML Web Servis ile herkese acan bu kurum, bence Turkiye’de bircok kurum ve kurulusa ornek teskil ediyor. Daha Amazon, Google gibi buyuk sirketler bunu yeni yeni uygularken, Web 2.0 hakkinda herkes birseyler soylerken, Turkiye’de, Nufus ve Vatandaslik Isleri bunu kolayca basarmayi sagliyor. Bravo!

Sitenizdeki icerigi herkese acin. Telif, copyright, ceza hukuku gibi gereksiz kelimeler ile bilginin kullanimini, kopyalanmasini engellemeyin. Bilgi, paylasildiginda degerlidir. Eger paylasilmazsa, “kisisel kani” otesine gecemez.

Dipnot: Tabiki telif haksiz Internet icin bazi istisnalar olmalidir. Ornegin, uzerinde emek harcadiginiz bir sanat eseri, tasarim, muzik, film, resim. Bunlar icin izin almak gerekir fakat bunlari "icerik" ve "bilgi" ile karistirmamak lazim.



Top
Menu