Web Tasarimi: Insan Bilimi
24 Nisan 2005
Musterilerimin ve is arkadaslarimin bana arasira sorduklari sorulardan biri benim neden Ekonomi okumama ragmen web tasarimi ile ugrastigimdir. Bu sorunun cevabini ben degil, Dr. Kahneman, 2002 yilinda Nobel Ekonomi odulunu kazanan calismasi ile verdi sanirim.
Bazi ekonomistler (buyuk bir cogunluk), ekonomi bilimi icinde yer alan “rational self-interested behaviour” modeline inanirlar. Bu model kisaca insan isteklerini tanimlayan bir modeldir. Yani, bir kisi, ekonomik kararlar verirken, kendi cikarlarini/kazanclarini maksimize edecek rasyonel davranislarda bulunur. Fakat bu model icinde ekonomistlerin saymadigi etken ise bu model disinda kalan insan davranislardir. Bircok kisi, her gun, rasyonel olmayan davranislar icinde karar veriyor. Fedakarlik, duygusal kararlar, onem verilen baska degerler nedeniyle kar minimizasyonu v.b. Bu saydiklarimin hicbiri yepyeni insan davranislari olmamasina ragmen, yuzyillardir ekonomi biliminde ihmal edilen davranislar. Zaten bu nedenle, Dr. Kahneman, ekonomi bilimini psikoloji ile birlestirip, Nobel odulunu alinca bircok kisi bununla ilgili karsit yazilar, makaleler yazdi. Ekonomi, insanin, insancil davranislarini, dunyanin en eski bilimlerinden biri olan ekonomiye maalesef daha yeni dahil ediyor.
Halbuki, web tasarimi boyle degil. Web Tasarim sektoru yepyeni bir meslek dali ve bu yepyeni endustri, insan davranislari uzerine insa ediliyor. Biz insan davranislari ile basliyoruz her yaptigimiz tasarima. Renk secerken kimin nasil etkilenecegini biliyoruz, menu olustururken, mental-modelleri dusunuyoruz, insan-bilgisayar biliminde yapilan arastirmalari takip ediyoruz. Duygu yaratiyoruz (Nike, Pepsi, Red Cross websiteleri gibi), pratik siteler yaratiyoruz (Google, Yahoo, Flickr), brand/marka yaratiyoruz (Ebay, Amazon). Insan duygularini dusunuyoruz, mantiga sigmayacak, cikarlarin tek unsur sayilmayacagi insan davranislarini analiz ediyoruz. Yani bir insan icin tasarim yapiyoruz.
Iste ben, herseyin rasyonel oldugu bilimi takip etmektense, cogu zaman irrasyonel, duygularin ve belirsizligin yuksek, kuralsizligin on planda oldugu (en azindan simdilik) bir bilimde yol almayi tercih ettim.
Niye ekonomi yerine tasarimi sectin? sorusu tek soru degil bana sorulan. Kayihan Turgutoglu, 22 degisik soru sordu ve verdigim cevaplari SiberKultur’de Altı üstü röportaj basligi altinda yayinladi. Ilginizi cekebilir diye dusundum.
Dipnot: Ekonomi okudugum yillardan bahsedince (Hacettepe Universitesi Iktisat Bolumu), hayatimda buyuk onemi ve yeri olan iki hocamin isimlerini burada bahsetmeden edemedim. Ilki, her verdigi dersi zevkle dinledigim, bilgisine cok saygi duydugum rahmetli hocam Tuğrul Çubukcu digeri ise bugun bulundugum yerde olmamda buyuk emegi ve etkisi olan sevgili hocam Celal Küçüker.


Bu yazıya ait 14 yorum var.
Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.+1
hukuk okudum, web tasarimiyla ugrasiyorum.
TIP okudum , web tasarimi ile ilgileniyorum.
Ekonomi okudum, web tasarımıyla uğraşıyor NT yöneticiliği yapıyorum :)
Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi okudum, şuan web programcılığı yapıyorum.
Lise mezunuyum, web uygulama ve geliştirme firmam var. Zengin oldum. daha ne diyim :)
muhasebe okudum yaratılığın ön planda olduğu programcılık beni buldu ve bırakmıyor :)
Sağlık okudum, sonra dayanamadım programcılık okudum onu bıraktım işletme okudum onu da bıraktım şimdi ne okusam diye düşünüyorum.Sağlıkçıyım hala ve Web ve Prodüksiyon ile uğraşıyorum:)) İnşallah bende zengin olacağım:)
NOT: Bu siteden sonra yaptığım çalışmalara Firefox ile bakmayı öğrendim ve kendi sitem başta olmak üzere hiç beklemeden kapattım.Bu işe başladığım yıllarda tek derdimiz Netscape idi.Şimdi saymakla bitmiyor mecburen standartlara giriyoruz artık.İyi de oluyor.
Notu bunlar için yazmamıştım ama neyse.Yorum yazan arkadaşlardan rica ediyorum.Sitelerini belirtenler genelde profesyonel arkadaşlar.Lütfen sitelerine Firefox ile baksınlar;).
Ben acemi sayılırım (Nasılsa alınmazsınız dediğime-ukalalık demeyin sakın-Benim sitem hiç iyi değil nasılsa).Kontrol edip standardize etmekte fayda var.
Site için teşekkürler hocam...
anlatılanların hepsini anlamasamda tesekkürler
bilgisayar bölümü öğrencisiyim bilgisayarı ve bölümümü çok seviyorum
iktisat birinci sınıf ögrencisiyim ama gelecekte web tasarımıyla ugraşmak ıstıyorum
Valla Ben Oyunculuk Yapiyordum.Bıraktım Şimdi Ticaret ile ilgileniyorum ama web tasarim ve programcilik ders'i almak istiyorum çünkü zevk duyduğum bir iş.Bu konuda İnşallah arkadaslar yardimci olurlar bana.
müzisyenim bide weble uğraşıyorum ne alaka dimi :P
Ben Bilgisayar programcılığı okudum, Webmaster'lik yapıyorum.
Söylemek istediğim bişey var:
Web sitesi tasarlayan her kişiye web tasarımcısı demek doğrumudur?
Hayır.Değildir.
Bir yanda php, aspx, css, html, ajax, photoshop, corel vb... bilenlerde site yapıyor.
Word bilenlerde site yapıyor.
Şunu unutmamak lazım.Sadece kod yazmak veya tasarım yapmak da yetmek insanlarla iyi iletişim kurmakta çok önemlidir.Acaba sitesini yaptığımız firmanın isteklerine ne kadar yanıt verebiliyoruz?
İyi bir webmaster piyasanın nabzını tutandır, kendini sürekli geliştirendir.
yazıyı okudum zaman gecmesine ragmen yorum bırakayım dedim :)
bende lisede muhasebe okudum üni de ilahıyat okudum ama bilgisayar merakımı ve ilgimi hiç yitirmedim şimdi web tasarımla ilgilenıyorum ve çok memnunum :)
Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.
Kitabımı satın almak ister misiniz?