Tasarimda Olumcul Hata

Tasarimda Olumcul Hata

Ingiliz General Shortis, 1980li yillarda, Ingiliz Ordusunun yepyeni bir urunu olan SA80 tufegini herkese tanitirken sunlari soylemisti:

SA80’den inanilmaz derecede memnunuz. Gercekten cok iyi bir silah

Gorunuste, gercekten de cok guzel bir tufekti SA80. O zamana kadar bir tufegin tasariminin cok onemli olmadigi bir devire, bir tufegin guzel tasarlanabilecegini herkese gostermisti.

SA80 projesi yaklasik 30 sene once basladi. 30 sene icinde binlerce insane gucu ve 1,5 milyar YTL harcandi (470 milyon sterlin). Bu kadar zaman ve para harcanan bir urunun kusursuz olmasi beklenirken ortaya cikan sonuclar o yonde degildi.

SA80 Ingiliz Ordusunun Enfield Silah Fabrikasinda uretilen SA80’nin yapim asamasinda bircok burokratik engeller, tasarimci ve proje yonetimi (en az 3 kere) degisiklikleri oldu. Butun bunlara ragmen, 1980’de piyasaya sunulan SA80, yerini aldigi bir onceki modelden cok daha iyi bir kalite ve isleyise sahipti. En azindan ureticiler ve ordunun ust duzey yoneticileri boyle dusunuyordu.

SA80, Ingiliz Ordusu icinde kullanilmaya baslandi. Cok kisa bir zaman icinde, askerler bu silahin problemlerinden bahsetmeye basladi. Problemler o kadar buyuktu ki bu silahi bir savas sirasinda kullanmak neredeyse delilikti. Fakat ordu bunlari dinlemedi. Afganistan’dan Korfez Savasina kadar bircok gorevde Ingiliz ordusu bu silahi kullandi.

Silahin en buyuk hatalari bire bir tasarim ile ilgili idi. Bircok diger hata ise silahin islevinden kaynaklaniyordu. Silahin guvenlik emniyetinin acimi ve kapatilimi bas parmak ile degil, tetik parmagi ile yapilmak zorunda idi. Ayrica, tufekte ki horoz mekanizmasinin cekilebilmesi yanlizca sol elle yapilabiliyordu ki bu silahin sol omuzdan ates edilmesini imkansiz kiliyordu. Butun bu tasarim ve islev hatalari, silahi kullanan kisiyi tehlike icine atabiliyordu.

Kisa zamanda sikayetlerin sayisinin cogalmasi ile, Ingiliz Hukumeti, 240 milyon YTL butce ayirarak bu silahin eksikliklerinin giderilme gorevini Alman Sirketi olan Heckler & Koch sirketine verdi. Heckler & Koch, bu isi alinca silahi incelemeye basladi. Yaptiklari testlerin sonuclarini inceleyince gozlerine inanamadilar ve Ingiliz Ordusundaki gorevlileri telefon ile aradilar:

Bilmiyorum farkinda misiniz ama eger silahi yanlislikla yere dusurunce, silah ates ediyor?

Bunu duyan Ingiliz Ordusu gorevlisi boyle birseyin olamayacagini, bir yanlislik oldugu soyledi Heckler & Koch sirketine. Sinirli bir sekilde telefonu kapatip, SA80 tufegini eline aldi ve yere atti. Tufek ates etti. Sans eseri kimse yaralanmadi fakat o gun SA80’nin itibari birkez daha kursunlanmis oldu.

Karar alindi. Eksiklikler giderilecekti fakat en onemlisi, bu silahin tasarim ve uretim asamasinda ihmal edilen kullanici testlerine agirlik verilecekti. Atis alanlarinda testler yapildi. Silah tum testleri gecti. Artik, bu gelistirilmis urun ordunun kullanimina hazirdi.

Ingiliz ordusu, SA80 ile birlikte Korfez Savasina katildi. Bir kac hafta sonra, SA80 kullanan askerler ellerindeki silahi ya Amerikan Ordusunun kullandigi silahlar ya da Kalesnikoflar ile degistirmeye basladi cunku SA80 halen sol omuzda kullanilamiyor, bos merminin ciktigi yere Korfez’de bulunan ama Ingiliz atis sahalarinda bulunmayan kum kacip silahi calismaz halde birakiyor, ardi ardina cok ates edildiginde silah isinip bazi plastik parcalar eriyor ya da kiriliyordu.

Peki butun bunlarin web ile ne iliskisi var?

SA80’nin ortaya cikan bircok sorunu tonlarca para harcanmadan uretim ve tasarim asamasinda tespit edilebilirdi. Yapilacak tek sey, tasarim ve uretim asamasinda bu urunu kullanacaklarin tahil edilmesi, degisik ozelliklere sahip kullanicilar uzerinde testlerin yapilmasi, silahin degisik iklim kosullarinda yeniden test edilmesi. Fakat bunlarin hicbiri, bu silahin ilk tasarim ve uretim asamasinda yapilmadi. Muhendisler ve tasarimcilar urunu iyi anladiklari halde, kullaniciyi ve kullanim ortamini iyi tespit edemedi, test etmedi.

SA80 gercekten guzel tasarlanmis, goze hitap eden bir urun. Fakat bu guzel tasarim, islev hatalari ile olumcul sonuclar dogurabilecek kadar tehlikeli.

SA80’de ki hatalar, bunu kullanan insanlar icin olumcul olabilirken, biz web tasarimcilarin yaptigi islevsel hatalar, kullanici anlamamak ve test etmemek, urettigimiz websitesi icin olumcul sonuclar dogurabilir.



Top
Menu