Gorunmez Menu ve Tasarim

Gorunmez Menu ve Tasarim

Ayni seyleri ust uste duymaktan artik bikkinlik geldi. Hatta duyduklarim yanlizca tasarimci cevresinden degil, tasarim ile alakasi bile olmayan (cogunlugu musteri) kisilerden geliyor. Birileri, zamaninda ortaya birseyler atti ve simdi biz bunlarin cezasini cekiyoruz. Bu inanislar gunumuz Interneti icinde yanlis inanislar ve ne yazik ki bu inanislar herkesin agzinda:

Ziyaretciler sayfani begenmezse ve memnun kalmazsa, hemen sitenden ayrilip baska bir siteye yonelirler. Diger site yanlizca bir tiklama otede.

Bunu soyleyenlere bende bir soru ile karsilik veriyorum:

Diyelim ki senin cok buyuk bir hevesle indirmek istedigin bir program var. Arastirmani yaptin ve bir sitede bu programi buldun. Modemle indirmeye basladin. Birkac saat sonra, browserinda bir hata mesaji gordun. Hata mesaji soyle diyor: “Bilinmeyen nedenlerle indirme islemi iptal edilmistir”. Peki bu durumda ne yapardin?

Sizde sorun bu soruyu kendinize. Eminim ki bu ornek benim basimdan gectigi gibi sizinde basinizdan gecmistir. Sorunun cevabi yuzde 90 oraninda ayni cevap: Bir kez daha denerdim. Ben yine onlara soruyorum: "Peki bir kez daha denedin ve birkac saat sonra programin bir kismini indirdin. Geri kalan kismi olmadan program calismiyor. Ne yapardin?"

Buyuk bir cogunluk yine ayni cevabi veriyor bu ikinci soruma: Tum programi indirene kadar birkac kez denerdim. Peki simdi sozu edilen bu site kullanilabilir degil, ziyaretcilerine kotu bir sanal deneyim yasatiyor ama butun bunlar ziyaretcilerin o sayfaya gelmesine engel olmuyor. Neden? Cunku bu site, tasarimdan, kullanilabilirlikten, cici bici logo ve linkten once neyin onemli oldugunu anliyor: Hemen hemen tum website ziyaretcilerinin bir hedefi vardir ve bu hedefi gerceklestirmek icin herseyi yapacaklardir.

Bu demek degil ki kullanilabilirlik ve tasarim onemsiz. Butun bunlar onemli fakat onemli eger o ziyaretcinin sitenize YENIDEN gelmesini ve BASKALARINI da getirmesini istiyorsaniz.

Diger bir inanis ise:

Ziyaretci her zaman nerede oldugunu bilmelidir.

Bu inanis yuzunde breadcrumb denilen ve arastirmalara gore normal bir kullanicinin hic kullanmadigi ya da cok az kullandigi bir turlu ivir zivir eklemeye basladik sitelerimize. Ziyaretciler nerede olduklarini degil, ne yapmak istediklerini onemser ve bilmek ister. Bunun en buyuk kaniti, Google gibi bir arama motorunun cok populer olmasi. Eger aradiginiz sey, lise yillarinda tanidiginiz bir arkadasinizin ismi ise ve bunu arama motorunda arattiysaniz, size verilen sonuclar icinde nerede oldugunuz cok onem tasimaz. Burada onem tasiyan buldugunuz bilgi yani arkadasinizin nerede oldugudur.

Iste baska bir inanis:

Ziyaretci kotu tasarlanmis sayfalardan nefret eder.

Kim uyduruyor bunlari. Evet, iyi tasarim, bir websitesine ve o websitesinin sahibi kurulusa cok seyler kazandirir. Bunu arastirmasini Stanford yapti ve buldugu sonuclar hepimiz icin onemli bir kaynak. Fakat simdiye kadar sirf kotu tasarlanmis ya da cok uzun bir kaydirma cubugu var diye kimsenin bir siteden ayrildigini gormedim yaptigim kullanici testlerinde. Hatta, cok kotu tasarima sahip bir sitede aradigini kolayca bulan, hedefine ulasan kullanici, kotu tasarlanmis siteyi, iyi tasarlanmis siteye tercih bile ediyor.

Eger, bir alisveris merkezine arabaniz ile gider ve kalabalik otoparkta park yeri aramaya baslarsaniz, otoparkin iyi veya kotu tasarima sahip olmasi sizin icin ne kadar onemli olur ki? Amaciniz, arabanizi park etmektir ve otoparkin iyi ya da kotu tasarima sahip olmasi sizin icin birseyi degistirmez.

Bir websitesine ki tasarim ve menu elementleri, kullaniciya gorunmez olmalidir. Gorunmezden kastim, bu elementleri saklamak degil; kullanici ile kullanici hedefi arasindaki islem sirasinda araya girmemesi. Hepimizin arabasinda bir motor var. Bu motor, arabayi kullandiginiz sirada bircok islem yapiyor. Motora hava giriyor, hava gazla karisip pistollara giriyor, atesleyici atesleyip, pistollarin yukari asagi calismasini sagliyor. Bu arada kirli hava, eksozlardan cikiyor. Bu arada arabadaki yag, pistollarin sorunsuz calismasi icin yagliyor. Butun bunlari bilmem, benim isyerinden, eve girme surecime nasil yardimci olur? Iste bu nedenle, butun bunlar, arabayi kullanan kisiye gorunmez haldedir cunku araba kullanicisinin hedefi, arabayi A noktasinda B noktasina getirmektir ve kullanici, bir sorun ile karsilasmadigi surece, motorun kapagini acmasina gerek kalmaz.

Kisaca, kullanicinin hedeflerini karsilayabilecek site yaratmak, sizin ilk amaciniz olmali. Ondan sonra, diger elementlere kafa yormaya baslayabilirsiniz. (Jason Fried'in Epicenter yazisida bunlari soyluyor zaten)

Dipnot: Eger teknolojinin transparanligi ve gorunmezligi ile ilgili ilginc birseyler okumak istiyorsaniz, kitaplar bolumde yer verdigim Donald Norman'in "The Invisible Computer" adli kitabini okumanizi tavsiye ederim



Top
Menu