Jaguar goze, eTicaret beyine

Jaguar goze, eTicaret beyine

Bu ay ki Consumer Report magazinine gore 2004 model arabalar icinde “en guvenilir olmayan” arabalardan biri Jaguar XJ. Fakat isin ilginc yani, yine 2004 model arabalar icinde “en tatmin edici” arabalardan biri (kullanici arastirmalarina gore) yine Jaguar XJ. Peki nasil olur da guvenilemeyen bir araba, ayni zamanda tatmin edici olabilir? Bu olay, Jaguar sirketi icin yeni birsey degil. Ayni Jaguar, 1961 yilinda cikardigi Jaguar E -Type modeli ile Modern Sanatlar Muzesinde yerini aldi. Halbuki bu model cok guzel bir tasarima sahip olmasina ragmen, iyi calismayan, sorunlu ve pahali bir araba idi.

Don Norman bu davranis seklini Emotional Design adli kitabinda “Visceral Design” yani kisinin kendi ic dunyasina hitap eden tasarim olarak tanimliyor. Visceral Design icinde en cok onemli olan, bir urunun nasil gorundugu yani gorsellik. Don Norman, kitabinda baska bir tasarim seklindende bahsediyor... “Behavioral Design” yani davranisla, kullanisla ilgili tasarim. Visceral tasarimin tam tersine, Behavioral tasarimda, bir urunun nasil gorundugu degil nasil isledigi onem kazaniyor.

Websiteleri icinde de bu terimler gecerli. Bircogunuz Pepsi.com sitesine bir kutu pepsi almak; Nike.com’a, spor ayakkabisi almak icin gitmiyorsunuz. Bu siteleri ziyaret etmenizin nedeni, gorsel bir tatminkarliga ulasmak. Zaten bahsi edilen bu sitelerde bunu verme cabasindalar. Fakat bir eTicaret sirketi icin gorsellik arka planda yerini alirken, islevsellik on plana cikiyor. Cunku, bir eTicaret sitesini ziyaret edenlerin bir amaci ve hedefi var ve eger eTicaret sitesi, bu amaca ve hedefe engel olacak sekilde gorsellige onem verip, islevselligi unuttugu zaman, Pepsi.com’un tam tersine “tatminkarlik” degil “hayal kirikligi” yaratiyor ki bu, o eTicaret sitesinin ziyaretci icin kotu bir “sanal deneyim” anlamina geliyor.

Gorsel tasarimda, teknolojiyi saklamaya gerek yok. Kullanicilar, gorsel tasarim icinde, farkliligi, akilciligi, yeni teknikleri nasil kullandiginizi gormeyi istiyor fakat islevsel tasarimda bunlarin tamamen gorunmez olmasini istiyor. Ornegin, ben arabami kullanirken, araba yaginin, motorun ve akunun ne yaptigini gormeyi ya da bilmeyi istemiyorum cunku bunlar benim hedefim olan isten-eve gitmem icin gerekli bilgiler degil. Bunlarin yerine ben, islevselligi gormek istiyorum. Yani, arabanin isyerinin otoparkinda calismaya baslamasini ve eve gelince durmasini istiyorum. Gorsellik ile islevsellik arasindaki fark burada basliyor. Biri gorunmez olarak beynimize hitap ederken digeri ise gozlerimizin onunde, duygularimiza hitap ediyor.

Iste bu nedenle, kullanicilarinizin, sitenize gelis amaclarini ve sitenizin varolus hedeflerini iyi anlamak , sitenizi basariya goturecektir.

Dipnot: Eger Don Norman'in "Emotional Design" kitabi ile ilgili baska yazi okumak isterseniz, Erkan Tekman'in blogunda ki yaziyi tavsiye ederim.



Top
Menu