ALTI ÜSTÜ TASARIM – Mehmet Doğan

Ee... Selpak başka

24 Mart 2005

“Tuvalet Kagidindan Site” yazimda, islevselligin ne zaman onem tasidigi ve bir websitesinin ne amacla uygulamaya gecirilmesi gerektigi konularinda bilgiler vermistim. Bu yazi icinde de ornek olarak Selpak urununu kullanmistim. Yaziyi 23 Ocak tarihinde yazmistim ve o tarihde Selpak urunune adanmis bir websitesi yoktu. Onun yerine, ana sirket websitesi olan Ipek Kagit sirketinin websitesi kullaniliyordu. Gecenlerde sans eseri, selpak.com.tr adresini ziyaret ettim ve gorduklerim beni gercekten memnun etti. Belki bu gelisim icinde benim katkim yok fakat yine de varmis gibi dusunmek hosuma gitti. :)

Müjde Şahin. Eger bu ismi daha once duymadiysaniz ve pazarlama sektoru icinde calisiyorsaniz, kendi kendinize hayıflanabilirsiniz. Cunku Müjde Şahin ve takımı, yurtdisinda, bircok gelismis ulkenin kulturunde barinan “markacılık” deyişinin anlamini ve onemini bilen, bununla da kalmayip basari ile uygulamaya geciren, Turkiye’de sayilarinin az oldugu bir toplulugun uyesi.

Bir urun yaratmak cok zor degil. Elinde biraz sermaye olan herkes, bir urun yaratabilir. Zor olan, bu urune iliştirilmiş bir “marka” yaratabilmektir. Marka yaratmaktan daha da zor olan ise bu markanin, tuketiciler tarafindan tutulmasi, gunluk konusma icine girmesi ve tuketici uzerinde -hicbir bagimli madde kullanmadan, bağımlılık yaratmasidir. Ornegin, bircogunuz Ingilizce’nin gunluk konusmasi icine giren “Googling” ya da “Google it” kelimelerini duymus olabilirsiniz. Google, bir urun olmasina ragmen, markasini gunluk konusma icine sokmayi basarmis ve hatta urunu ile (alternatiflerinin cok olmasina ragmen), tuketiciler icinde bagimlilik yaratmayi saglamis sirketlerden biridir. “Marka bagimliligi”, yurtdisi urun pazarinda sıkça rastlanan bir durum. Fakat Turkiye’deki tuketici, kulturel ve finansal yasamindan oturu (Uzakdogu ulkelerinde de bu durum gorunmekte), “marka bagimliligi” yerine, bir urunu alirken baska ozelliklerine bakiyor. Iste boyle bir markette, Mujde Sahin, butun bilinen ve beklenen degerleri yikarak, Selpak ve daha bircok urunu, tuketici bagimlisi haline getirdi.

Pazarlamayi iyi anlamakla da kalmayip, Internet'in de gucunu anlayan İpek Kağıt, Selpak urununu basarili bir sekilde sanal ortama da tasimis. Selpak web sitesi, urunu reklami yapmak ile kalmiyor websitesinde. Ayrica sirket, Selpak urununun tuketicisini de tanidigini gosteriyor bu site icinde. Web sitesinde, bu urunu kullanan bircok ziyaretci grubuna hitap eden bilgiler bulunmakta. Cocuklara tuvalet egitiminden, Selpak TV reklamlarina; yemek tarifinden, hijyene kadar bircok degisik bilgiye ulasmak mumkun.

Bu kadar tatli sozden sonra tas atma kismina gelmek istiyorum. Birkac sey bu sitede ya eksik kalmis ya da hic yer almamis:

• Bu sitenin “ana” amaci urun tanitimi. Site icinde urun tanitim kismi eksik kalmis. Urun kisminda, urunlerin uzerine tikladiginizda, bu urun hakkinda detayli bilgi alamiyorsunuz.
• Ana menude gereksiz bir Flash kullanimi var. Bu uygulama, siteyi tamamen erisilemez hale getiriyor. Erisilemez olmasinin bir nedeni ise resimlerde ALT elementinin kullanilmamasi. ALT, HTML’in en eski elementi. Bunu unutan web tasarim sirketleri maalesef, halen is buluyor. Yazik!
• Bazi ic sayfalarda menu kapaniyor bazen acik kaliyor. Kullanilabilirlik bakimindan, bu, ziyaretciler icin kotu bir deneyim sagliyor.
• Ihmal edilen bir grup ise “sirket idari amirleri”. Halbuki Eczacıbaşı, Girisim Pazarlama adi altinda B2B (business to business) hizmeti veren bir siteye sahip. Bunun kullanilmamasi, sirket ici cross-link ozelligini yok ediyor. Aksayan baska bir cross-link ise Selpak sirketinde is bulmak, calismak isteyebilecekler icin verilmesi gereken bilgiler. Selpak, marka olarak Ipek Kagit'dan bile daha buyuk. Bircok is arayan bunun farkinda olmayabilir.
• Menu icindeki elementler birbiri ile iliskili degil. Download, Oyun ve Yasam, Urun. Tum bunlar daha iyi organize edilebilirdi. Download kelimesinin bu sitede kullanilmasi bence yanlis. Ben ve bu siteyi olusturan kisi, “download” kelimesinin anlamini biliyor olabiliriz fakat diger ziyaretcilerinde bunu anlayacagi kanisina varmak yanlis.
• Ve son olarak, "Musteri Hizmetleri" ve "Promosyon" bilgileri, site icine dahil edilmemis. Tuvalet kagidinin musteri hizmetleri mi olurmus? demeyin. Tuketiciler, urunlerin cevreye dost olup olmadigi konusundan, kagit havlunun mikrodalga firin icinde kullanilip kullanilmayacagina kadar bircok ilgi sorunun cevabini bulmak nedeni ile bu siteye gelebilir. Ayrica, siteye gelen ziyaretcilerin, devamli sekilde siteye gelmelerini saglayacak olan "promosyonlar" sitenin populeritesini arttirabilir.

Tum bunlara ragmen, Turkiye’de unutulan, ihmal edilen bir kavram olan “markacilik” icin guzel bir adim Selpak ve Mujde Sahin’in olusturmaya calistigi. Tebrik ediyorum.