Birseyler Tasarlamak 1

Birseyler Tasarlamak 1

Bugun, birkac ay once 43 Folders’da gordugum kitabi en sonunda satin aldim. Kutuphanemde, "okunacak kitaplar" bolumu icinde huzunlu bir sekilde yerini aldi. Kitabin ismi "Getting Things Done". Kitap icerigi -cok kisa ozetiyle, hayatiniza bir organizasyon getirmenize yardimci olan tavsiyeler. Peki simdi bunun web tasarimi ile ne alakasi var diyebilirsiniz, durun anlatayim:

Kitabin yazari David Allen, "şey" dedigimiz kelimeyi su sekilde tanimliyor:

şey, fiziksel ya da psikolojik yasantinizi mesgul eden fakat ait olmasi gereken yerden tam olarak emin olmadiginiz nesnelere ve/veya dusuncelere verilen isim.

Bu herhangi bir "şey" olabilir. Ornegin uzun zamandir yazmaniz gereken bir mektup/email, yikanacak camasirlar, aksam yapilacak yemek, musteriye teslim etmeniz gereken tasarim/teklifname vb. Iste bu orneklerde ki herşey, hayatimizi ya fiziksel ya da psikolojik olarak mesgul ediyor ve bu "şey"lerin hicbirinin nereye ait olmasi gerektigi hakkinda bir bilgimiz yok. Beynimizin icinde tasmasiz gezen dusunceler. Evi barki olmayan bir dolu "şey".

Peki bu kitap ne yapmamizi oneriyor bu "şey"lerin ustesinden gelmek icin:

Oncellikle, yeri yurdu belli olmayan bu "şey"leri tanimlamamizi oneriyor. Daha sonra, bizimle ilgili olmayan ya da uzerine bir cizgi cekebilecegimiz "şey"leri listeden atmamizi tavsiye ediyor. Ve son olarak bize bu "şey"leri nasil organize edip, nerelere koymamiz gerektigini bulmamiza yardimci oluyor.

Bircok eskirimci, kendilerini gelistirmek icin tenis kitaplari okuyup, tenis provalari yaparlar. Cunku, tenis ve eskrim, disiplin olarak birbirlerine cok benzeyen iki spordur. Iste benim de yukarida bashsettigim kitabi almamin sebebi, hayatimindaki "şey"leri organize etmek degil, bu kitabin, bir website olusturmak asamasinda, benim yasadiklarimi cok iyi anlatmasindan dolayi idi.

Eger "şey" yerine “link” kelimesini koyup, bu yaziyi bir daha okursaniz ne demek istedigimi cok daha iyi anlayacaksiniz.

Tanimla, ele, organize. Gercekten bu kadar basit mi?

Bunu daha iyi anlamak icin, Kasim 2004’de katildigim User Interface 9 Konferesansinda (UI9) ki Jeffrey Veen’s prezantasyonundan biraz bahsetmek istiyorum:

Jeffrey Veen, biz tasarimcilarin/bilgi mimarlarinin cok iyi bildigi bir seyi vurguladi konusmasinda soyle diyordu:

Bir websitesini kullanilabilir yapmanin maalesef bir altin kurali yok. Bir websitesinde uyguladiginiz bir metod, diger websitesinde calismayabilir. O nedenle, bilgi mimarliginin ve kullanilabilirligin, kullanici-web davranislarinin kurallarini iyi anlamak gerekiyor.

Jeff'in soyledikleri cok dogru.

Yine web ile ilgili olmayan fakat tasarima adapte edilebilecek bir kayakcilik kitabinda okudugu bir pasajdan alinti yapti:

Kurallarin arkasinda yatan nedenleri anlamadan onlara sorgusuz sualsiz uymak, sizi beklenmeyen bir durum karsisinda tehlikelere karsi aciz birakacaktir.

Kisacasi, web yeni bir sektor ve elimizde, altin yol, altin anahtar ya da altin kural yok. Bizim gordugumuz web, yanlizca buz daginin tepesi ve simdiye kadar olusmus tum kavramlar, aliskanliklar ve calistigini zannetigimiz kurallar, ileride tamamen yikilabilir.

Alti kural yok ama altin gibi isleyen calisma sekli, tasarim modeli var. (Hemen hemen her tasarim projesinde degisik olmasi, bu metodu altin anahtar olmaktan uzak tutuyor.) Oncellikle websitenin hedefini iyi anlamak gerekiyor. Bir websitesinin sirket yonlu amaci:

  • Bir "şey"ler satmak ya da bir “şey”ler satmaya yardimci olmak
  • Daha fazla kar saglamak
  • Sirket markasini tanitmak ya da daha iyi pazarlamak

Isin garip yani, sirket hedeflerinin hicbiri, bir website kullanicisinin hedefleri ile uyusmuyor. Bir website kullanicisinin hedefleri ise:

  • En uygun fiyati bul
  • Siteye gelis amacini gerceklestir.
  • Bir tuketici olarak kendini ozel hisset.

Goruldugu gibi iki grubunda hedefleri birbirlerinden cok farkli. Peki biz, tasarimcilar, bilgi mimarlari, bu iki grubu ayni anda nasil memnun edebiliriz? Bu iki hedefin yani sirket hedeflerinin ve kullanici hedeflerinin birbirinden farkli olmalarina ragmen, birbirine yakinlastirip, her iki grubuda tatmin edecek bir yontem var. Bunun cevabi: Kullanici-Odakli Tasarim

Kullanici-Odakli Tasarimin en sevdigim tanimi yine Jeffrey Veen'den geliyor:

Sirketin "şey"lerini iceren anlamli desenler ile sanal bir deneyim yaratarak, kullaniciya hedeflerine ulasmak icin guc/yetki vermek.

Yukarida bahsi gecen bu "şey"ler, dijital camera, bilgisayar, kitap, bir makale, iletisim bilgileri ya da herhangi bir "şey" olabilir. Onemli olan tum bu şeylerin iyi bir sekilde organize edilip, kullaniciya sunulmasidir.

BUNUN NASIL YAPACAGINIZI BIR SONRAKI BOLUMDE OKUYABILIRSINIZ



Top
Menu