ALTI ÜSTÜ TASARIM – Mehmet Doğan

 
yazı arşivi|abonelik|site ve yazar hakkında|teknoloji kimin umurunda|tavsiye ettiklerim|iletişim
 

Ali ve Mahir kadar ciddiyim

17 Ocak 2005

Cuma gunu yazdigim yazidan sonra aldigim birkac email de, benim yazilarimda, cok karamsar oldugumu, yapici ornekler yerine yapici olmayan elestirilere yer verdigimi belirten gorusler vardi. Bu emailler, ozellikle, "e(yi) Ticaret" yazimda ki yorumlarima ve elestirimden bahsediyordu.

Sunu soylemek isterim oncellikle... Ben cok ciddiyim. Benim gibi, web ve bilisim teknolojileri sektorunde ciddi olan bircok kisi var Turkiye'de. Bizler, "benim 12 yasimda ki halamin oglu'da tasarim yapiyor" lardan, ust kat komsunun "bilgisayarim bozuldu gel tamir ediver" surecinde gectik ve su an Turkiye'de bir standart, sektor, sayginlik yaratma asamasindayiz. Kusura bakmayin eger ben bu isi ciddiye aliyorsam. Yapilan, kotu ornekler, yapilan kotu calismalar, bizim sektorumuze, ileride sunacagimiz projelere ve Turkiye'de ki Internet kullanicilarina, kara bir golge olmaktan oteye gitmeyecektir. Ben, bu isi ciddiye aliyorum.

Bir sektor icinde, teknoloji acisindan lider, yeni buluslarda oncu olmak demek, o sirketin karliligi ya da gelecekte ki basarisi pek bir iliskisi yoktur. Su an Turkiye'de kac kisi Turkiye'de ilk olan Anadol marka araba sahibi? Kac kisi ABD'de yapilan ilk arabanin markasini hatirlayacak? Cok yorulmayin, bir cogunuz ismini bile duymadiniz: Duryea. Edison, zamaninin teknoloji ve icad lideri iken, neden Dunya'da ki (birakin Dunya'yi yasadigi sehirde ki) en zengin isadami haline gelmedi? Butun bu ornekler bir noktada kesisiyor: Kullaniciyi dinlemek.

Donald Norman, "The Invisible Computer" kitabinda bunlari cok iyi acikliyor. Edison, zamaninin dahilerinden biri ve bunu insanliga kazandirdigi bircok icad ile kanitladi. Fakat, insanliga kazandirdiklarini, Edison, kendi sirketine kazandiramadi. Bunun en onemli nedeni ise kullanicisini, bu teknolojinin musterilerini anlamamasi. Edison, phonografi (gramofonun ilk sekli) icad ettigi donemde, bu teknoloji konusan bile yoktu. Yaptigi bu icad, teknoloji dunyasinda bir devrimdi. Fakat, Edison, kimsenin bilmedigi, anlamadigi bu teknolojiyi (bugunun Internet'i, bilgisayarlari gibi), bu cihazi kullanacak kisilere sormadan, neyin onemli olmasi ve nasil islemesi gerektigine tamamen kendi onyargilariyla karar verdi. Ta ki, baska bir sirket, Edison'un teknolojisini kullanarak, bu teknolojiyi, kullanicilara danisarak kolaylastirana kadar (ilk gramofon). Ornegin, Edison, butun enerjisini gramafon silindirlerine harcarken, diger sirketler, kullanicilarindan (ve kullanmayanlardan), bu silindirleri cok kaba, cok yer tutan, cok narin cabuk kirilir oldugunu birkac soru sonrasinda ogrendikten sonra, silindir yerine, bircogumuzun bildigi disk (plak) modelini icad ettiler ve Edison, teknoloji yarisinda birinci oldugu halde, sirket karliligi yarisinda birinci olmayi basaramadi. Bu konuyla ilgili yazilmis bir makale, bir kac ay once Economist dergisinde yayinlandi. Okumanizi tavsiye ederim.

Baska bir ornek ise actigim bu sitenin istatistiklerinden. Bu siteyi ziyaret edenlerin kullandigi browserlar icinde, sizce hangi browser populer? IE dediginizi duyar gibiyim fakat, Firefox, %52'lik ustunlugu ile IE'yi geciyor. Bu yanlizca benim siteme has bir istatistik degil. Eger bir websiteniz varsa, gecen seneki istatistiklerinizi, bu sene ile karsilastirin. IE oranindaki dususu sizde goruceksiniz. Peki kimsenin, birkac yil oncesine kadar tahmin edemedigi, IE kullanim oranlarinin dususu neden? Cunku, IE, web standarlarini destekleyen kullanicilarini memnun etmedi, kullanicilarinin guvenlik ile ilgili sorularini kisa surede cevaplayamadi, kullaniciya kullanimi kolay, onlara hitap eden ve yuksek derecede kisiseltirilmis ve degistirilebilir bir browser sunamadi. Ve sonuc ortada: IE hizli bir sekilde browser pazarinin liderligini kaybediyor.

Peki, ne alakasi var bizim isin Edison ile IE kullanim oranlarindaki dusus ile? Haklisiniz, pek bir alakasi yok ama Edison'un ve IE'nin yaptigi hatalar ile Turkiye'de bugun ki eTicaret sirketlerinin yaptigi hatalar cok yakindan alakali. Sirketler, milyonlarca YTL harciyip, kullanicilari sitelerine davet ediyor fakat 3 YTL'yi siteye gelen kullanicilara iyi servis yapmak icin harcamiyor. Bircok sitede, anlamli hata mesajlari, kolay kullanilabilir form, kolayca tasiyip kolayca doldurup, guvenebileceginiz alisveris sepeti yok. Ve ne yazik ki halen, bu eTicaret site sahibi sirketlerin bunyesinde, ABD, Kanada, Ingiltere ve bircok devlet icinde hukumetlerin yayinladiklari is listelerinde yer alan Kullanılabilirlik Uzmanlari yok; bu sirketler Bilgi Mimarlarindan bihaber. Halen, "yap bir tasarim soyle yanar-donerli" yaklasimi ile, Turkiye'de bilisim urunleri, kullanicilarinin karsisina cikiyor. Ya, bizler bu sirketleri egitecegiz, ya da sizler ileride baska "ciddi" isler bulmaya calisacaksiniz.

Kusura bakmayin eger ben bu isi ciddiye aliyorsam. Simdiye kadar, bu isi ciddiye almayanlar, Turkiye'de Internet'in surucu koltugunda.

Ebay, Amazon, Google, Yahoo, Quixtar sizin, ABD'den duyduklariniz; Mahir: I kiss You, Jet-Ali, ABD'lilerin Turkiye'den duyduklari.

   
 
Bu yazı Mehmet Doğan tarafından saat 4:50 civarı yazılıp Oradan Buradan, Web Sektörü dosyası içine işlendi.

Bu konuyu/yazıyı tartışan diğer websiteler diğer bloglar
Bu yazıyı okuyup beğenenler şu yazıyı da okudular.
Bu yazıdaki anahtar kelimeleri diger bloglar icinde ara ve bul: | | |
 

Bu yazıya ait 10 yorum var.

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.
1. | 31 Ocak 2005 16:02 tarihinde, JET-ALi demiş ki:

Merhaba ben MAHİR ve JET-ALi olarak örnek verdiğin örneklerden biri JET-ALi.
Siz ve sizin gibiler doğrudur benden iyi site yapmayı biliyorsunuzdur.Fakat bir çok kişi ben onları rakip görmeiğim halde beni rakip görüyor olsa gerekki beni ve benim yaptığım sitelerimi yerden yere vuruyorlar.Ben tekmeleri dikiyoum vatandaş JET-ALi dövüş sanatından anlamıyor diyor.Ben 9 katlı BELEDİYE binasında çalışıyorum diyorum adam bilmeden 4 katlı diyor.Yani sen kardeşim ve sen gibi ler ben ve internet mahir hakkında sallıyor.Sen bir yazı yazmışsın hiç yorum yok belkide kimse okumadı ama benim sitelerime 10 binlerce insan girdi ben senin kadar iyi site yapamam fakat insanlar beni daha çok seviyor.Yani senin uzmanlığın seni sevdiremez.Halk dalga geçmek içinde olsa taktir etmek içinde olsa ben ve benim gibilrin sitelerine girer. Önemli olan sitenin yapımı değil içeriğidir bunca senedir bunu anlayamadı sien sen yanlış yoldasın demektir.Evet eben dediğim her şeyde ciddiyim zaten sitelerime tam baktı isen benim BELGELERİM bölümüne de ştam gezip bakarsan benim sallamadığımı anlarsın.Zaten sen ve senin gibi prof lara beyendirmek için yine prof olan kişilere profosyenel site www.jetali.com u yaptırıyorum.
SAYGILARIMLA:ALİ OSMAN ÖN (JET-ALi)
www.jetali.com

2 17 Şubat 2005 21:18 tarihinde, Mehmet Doğan demiş ki:

Jet Ali, yaziyi bir daha oku. Son paragrafi okuyarak yorum yaptigin belli.

Kolay gelsin

3. | 24 Şubat 2005 11:07 tarihinde, JET-ALi demiş ki:

Merhaba yazın biraz teknik bir yazı fakat benden daha kültürlü olmana karşın sen bizleri JET-ALi ve MAHİR kadar ciddiyim başlığı ile yazı yazarak adeta aşağılamışın gibi geliyor bana .Bilmem anlatabildimmi?Yazını anlayabilmek için çok kültürlü olmak lazım ben o kadar çok kültürlü değilim .Ama senin JET-ALi ve MAHİR kadar ciddiyim diye başlık atman JET-ALi de MAHİR de kim oluyormuş iması sezdirdi bana.Evet ben senin kadar uzman değilim fakat bir çok profosyenel site 300 ila 400 lerde seyrederken benim amatör sitelerimden biri HACKER ların HACK etmiş olmasına rağmen 81 bin küsür şimdilik .Ve benim sitelerim ve benle her kes dalga geçmiyor bana inananan beni seven de on binlerce insan var.Bazıları sitelerimi geyik amaçlı yaptığımımı iğma etmişler fakat ben kendi dünya görüşlerimi sansürsüz olarak sitelerimde bazende bana küfür edenlere küfürlü olarak açıkladım.Senin başlığın JET-ALi ve MAHİR ne kadar orjinal insanlar bende onlar kadar ORJİNAL olabilsem desen onu anlarım.

4. | 22 Temmuz 2005 15:37 tarihinde, denisutku demiş ki:

JET-ALi belli ki kendi adini aratarak bulmus bu siteyi ve kendini savunma gudusuyle yorum yazmis. Reklam almayan, hatta kendisinden bile pek bahsetmeyen bir insana (yani bu isten bir cikari olamayan bir yazara) neden boyle kizdigini anlayamadim.

Mehmet Beyin, erisilebilirlik gibi teknik konularda derin analizler yapan bir insan olarak, JET-ALi'yi kendine rekip olarak aldigini sanmiyorum. Mehmet Bey gibi Kanada'da yasayip, kendini ispatlamis bir insan olarak, mensup oldugu ulusun da Internet'te hak ettigi sekilde temsil edilmesini isteyen ve bunun icin ugrasan birisi, butun ugrasilarinin bir iki populer kisisel site yuzunden bosa gittigini hissetmis olabilir ve bunu gayet medeni ve ciddi bir yazi ile belirtmis olabilir. Sonucta Internet, herkesin dusuncelerini acikca belirtebilecegi bir ortam degil midir?

5. | 25 Kasım 2005 20:56 tarihinde, hayalci demiş ki:

Merhaba,
Yazıyı ilk okuduğumda ben de Ali ve Mahir'i tenkit yazısı
olduğunu düşünmüştüm.Hatta yorumlara bakıp yazıyı
tekrar okuyuncaya kadar fikrim değişmemişti.Mehmet abinin
yanıtından sonra biraz düşündüm;ve işte sonuç.
1.Mehmet abinin yazıları hiçbir zaman "şu site iyi olmuş,
şu site kötü olmuş" şeklinde yorum yazısı olmadı.
Aksine,birçok profesyonel site için "neden olması gerektiği gibi değil" mantığıyla irdeleniyor.
2.Son cümlede ABD'den verilen örnekler çoğunlukla sıfırdan
başlayan,profesyonel hizmet siteleri.Ali ve Mahir ise zor ve yetersiz koşullara rağmen benzer başarıyı yakalayabilmiş kişiler.

Burada hemen şu sorular sorulmalı:
1.Bu ülke yıllardır dünya gündeminin tam ortasında,
Cumhurbaşkanlığı internet sitesi ne derecede dünya vatandaşlarına hizmet veriyor.Siz, bir Amerikalı olsanız bu
siteyi gördükten sonra , bu ülkenin sorunlarını, haklılığını,
kendini ifade tarzını ne derecede ciddiye alırsınız.

2."Cennet vatanımız" deyip duruyoruz.Kaç tane hayırsever
webmaster çıkıp ta, bu ülkeyi güzelce tanıtan bir
site hazırladı?
Bunu amatörce de olsa yenilikçi bir fikirle
sunduğu zaman, oldukça iyi bir maddi kazanç sağlama
imkanına rağmen(olasılığına değil,imkanına)...
Bu ülkenin koskoca kültür bakanlığı nerede?

3.Türk mutfağıyla övünüp duruyoruz, neden bizim
"yemek sepetimiz" dünya çapında Türk yemeği hizmeti veren
"mydinner" olamıyor?

4.Neden bizim, hereke halılarımız ,Isparta halılarımız, elişlerimiz,
oltu taşımız, lüle taşımız, dantellerimiz uluslararası pazarda yerini alamıyor?

Çünkü bizler Ali ve Mahir kadar ciddi değiliz...
Ciddi olmak,somurtmak, takım elbise giymek,hiç gülmemek değildir.
Ciddi olamak, yaptığı işin bilincinde olmaktır.İçeriği ve konusu ne olursa
olsun, Amerika'da böyle bir izlenme başarısı kazanmak kolay değildir.

Ali arkadaşımı yorumundan dolayı yadırgamıyorum,çünkü basında bu Ali ve Mahir
muhabbeti öyle bir hal aldı ki, yine bu isimleri görünce ister istemez aklımıza
bir "yerme,küçümseme,alay etme" durumu geliyor.
"Neden gazete satılmıyor" sorusunun cevabını biraz da buralarda aramak gerekiyor.

6. | 25 Aralık 2005 14:26 tarihinde, Jet-Ali demiş ki:

www.jetali.net te var artık!
http://www.jetali.net

7. | 04 Kasım 2006 18:00 tarihinde, Jet-Ali demiş ki:

jetali kendi siteleri olan www.jetali.com ve www.jetali.net i kapadı ayrıca http://jetjet.sitemynet.com u da kapadı.Bu sitedeki eleştirilere önce kızmıştım şimdi kısmen katılıyorum.....iyi çalışmalar.........

8. | 09 Kasım 2006 20:43 tarihinde, fati demiş ki:

mahire ve jet ali ye katılıyorum siz proflar sadece belli bir yöntemle gidiyosunuz

9. | 22 Şubat 2007 17:41 tarihinde, Aylin Şahin demiş ki:

Merhaba,

Bu sayfada okuduğum makale ve yorumlar beni gerçekten eğlendirdi. Çünkü gerçekten çok insani duyguları yansıtıyor. Neden mi? Çünkü bir tarafta kendi kültür seviyesindeki pek çok insanin yapamayacağı bir girişimde bulunup pek çok insani sitesine çekmeyi başarmış bir kişi, diğer tarafta alanında kendini ispatlamış ve görüşlerinden feyz alınan ikinci bir kişi.. Ancak aynı yöntemi tercih etselerde amaçları farklı olan iki Türk insanı.

Jet-Ali daha önce bilmiyor olsamda bahsettiklerinden anladığım kadarıyla iyi bir pazarlamacı, eğitim almamış olsa da kendini ifade etmek çok geçerli bir yol keşfetmiş. Bu anlamda kesinlikle takdir edilmeli. Doğru bir yerden başlamış, interneti keşfetmiş, kullanmış ve kullandırmış. Buraya kadar çok güzel hepimiz Türkiye'de internetin yaygınlaşmasını istiyoruz, bu anlamda reklamın iyisi kötüsü olmaz mantığıyla yola çıkacak olursak (ki bunlar göreceli kavramlar) Türk internetine bir katkı sağlamış.

Mehmet Doğan ise bilgiyi paylaşan, interneti bilgi ile büyütmekten yana, ama bu büyümenin de gelişigüzel olmasını istemeyen bir gönüllü uzman. Haklı çünkü altyapının sağlamlığı üzerine oturtulacak her bir taşın geleceği açısından önemli. Bina belirli bir noktaya eristikten sonra, geri dönüp temel için yapılacak bir şey kalmaz. Yapmışken iyisini yapalım. Ya da madem yapacağız o zaman deneme yanılmaya gerek yok, araştıralım, öğrenelim.

Jet-Ali içeriğini savunuyor, Mehmet bey içeriğin sunuş şeklini.. Ama gercekten kendi kültür düzeyinde biri için fazlasını başarmış Jet-Ali övgü istiyor evet eğitimsizin ama bak bende yapiyorum diyor. Kötü örnek olarak gösterilmek istemiyor. Oysa Mehmet Bey gibi bir uzmanın kendisinin farkında olmasını ve bu kadar ilgi gören bir yazara malzeme olmasının aslinda başarısının sonucunu oldugunu farkedip gurulanmıyor kızıyor. Evet tebrikler Ali bey başarınız bence büyük şimdi bununla yetinmeyip neden daha iyisi için Mehmet Beyden bir şeyler öğrenmeyi denemiyorsunuz?

Her ikinizide takdir ediyorum başarılarınızdan dolayı pek az insanın başardığını başardığınızdan dolayı. Ama gülümsemeden edemiyorum okuduklarıma ellerinize sağlık...

10. | 14 Temmuz 2007 19:50 tarihinde, Jet-Ali demiş ki:

Merhaba ben Jet-Ali.Ben elbetteki çok kültürlü çok alim biri olduğumu savunmuyorum.Ben ordünalüs profesör olduğumuda savunmuyorum.Hatta ben Tımarhane kaçkını bir Deliyim.Ancak kabul etmek gerekirki benimde taktir edilesi yanlarım var.Ben bir arkadaşımızın yazısına katılmıyorum o yazısında Türkiye yi tanıtmaktan bahsetmiş.Güzel bir site yapılması gerektiğinden bahsetmiş kısmen katılsam da tamamen katılmıyorum.Çünkü önemli olan HTML ve PHP kodları ile yapılmış yada flash ve photoshop kullanılarak yapılmış teknik bir site değildir.Önemli olan içeriği bol eylenceli düşündürücü bir sitedir.Ben Jet-Ali olarak iyi bir tasarımcı olduğum için değil çok doğal bir insan olduğum için ve eilmden gelen bir çok şeye daha çok bilgi ve yetenek eklemeye çalışan biri olduğum için tutuldum.Dünya nın dört bir yanından insanlar sitelerime girdiler.Hatta ne ayaksa benim sitelerim Türkçe olmasına karşın Türkçe bilmeyen çok sayıda yabancılar da sitelerime girdi.Yani bence doğallık dürüslük internette sanki sokakta imiş gibi davranma ve çalışıp birşeyler yapmaya gayret etmek bence teknik bir siteden daha iyi bir şey.Siteleri kapamıştım tekrar açtım www.jetali.com www.jetali.info her olumlu eleştiriyi de dikkate alarak Jet-Ali nin hatalarınıda düzeltmeye çalışıyorum.Unutmayın hatasız kul olmaz ve Jet-Ali de Allahın dandik bir kuludur....


Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

Kitabımı satın almak ister misiniz?

Teknoloji Kimin Umurunda adlı kitabımı satın almak ister misiniz?